(98) Sanderse,J - 1 zet terug dan helpmat in 1
Schakend Nederland, 1981
[W.G.Sanderse]
Wit neemt zijn laatste zet terug.dan helpmat in 1 zet. 3 oplossingen. Nader
beken. Het eerste dat in de diagramstand opvalt, is dat wit meteen met
Tf7+# mat kan zetten.Bij een helpmat moet zwart echter beginnen, maar zwart
heeft geen tempozet! Hoe nu? De stand is zwaar en gekunsteld, zodat we
al gauw aan retro denken. In de doos zitten 2 zwarte paarden en van wit
dame,toren en 4 pionnen. Om ten koste van een zo klein mogelijk aantal
stukken, tot de diagramstand te komen moeten er 3 witte pionnen gepromoveerd
zijn: a. 1 tot het 3e witte paard. b. 1 die samen met de gesneuvelde dame
en toren de zwarte a -en b-pion op de c-lijn laat komen. c. 1 die op de
g-lijn geslagen is.Hierdoor kan de g-pion zelf ten koste van een zwartpaard
op de h-lijn terecht komen. Van de witte pionnen zijn de a,d en f pion
gepromoveerd.De e-pion is opgeslokt door de zwarte pion e2, en de h-pion
is gesneuveld om h2 van h7 tekunnen laten komen. Al met al blijft er precies
1 zwart paard over om ont-slagen te worden. Wanneer wit zijn zet terug
neemt en het zwarte paard ergens op het bord verschijnt, kan zwart een
tempo zet doen, en wit vervolgens mat zetten. Welke witte stukken kunnen
het zwarte paard weer laten verschijnen? Niet Lb3 of Tf1, want dan had
de witte koning schaak gestaanterwijl zwartaan zet is. Ookniet pion c5,
want dan zijn er meer dan 16 zwarte stukken nodig voor de stand. De witte
koning in principe wel, maar na (terug) 1.Kc3xPd2 heeft zwart nog geen
tempo zet! Evenzo na (terug) g4xPh5!. Resteren de 3 witte paarden. Deze
leveren de 3 oplossingen: Terug Pg4xPe3, dan 1.Pe3xg4 Tf7; Terug Pb5xPd4,
dan 1.Pd4xb5 Tf7; Terug Pe8xPg7, dan 1.Pg7xe8 Tf7; De witte paarden hebben
telkens maar 1 veld, waarop zij het zwarte paard kunnen laten herrijzen,
enhet zwarte paard heeft op zijn beurt telkens maar 1 mogelijkheid, n.l
zijn schepper vernietigen.Met zoveel stukken zo'n schaarste aan tempozetten!
Retro problemen verschijnen niet zo veel in het Probleemblad. Ze kunnen
fraai en diepzinnig zijn, zoals dit probleem laat zien. Des te triester
voor auteur en opgedragene (H.Bohm), dat er een kleine kink in de kabel
is blijven zitten. Er gaat nl. ook (terug) 1.Pb5-d4 zonder slaan van een
paard, waarna 1.cxb5 Tf7 zoals CV aangaf. Degene,die ontvankelijk zijn
voor goede ideeen, zijn echter toch ruimschoots aan hun trekken gekomen,
lijkt mij. Ontdekken wat allemaal net niet kan, geeft veel oplosplezier.
( Uit het Probleemblad, Auteur GS)
*