(98) Sanderse,J - 1 zet terug dan helpmat in 1
Schakend Nederland, 1981
[W.G.Sanderse]

Wit neemt zijn laatste zet terug.dan helpmat in 1 zet. 3 oplossingen. Nader beken. Het eerste dat in de diagramstand opvalt, is dat wit meteen met Tf7+# mat kan zetten.Bij een helpmat moet zwart echter beginnen, maar zwart heeft geen tempozet! Hoe nu? De stand is zwaar en gekunsteld, zodat we al gauw aan retro denken. In de doos zitten 2 zwarte paarden en van wit dame,toren en 4 pionnen. Om ten koste van een zo klein mogelijk aantal stukken, tot de diagramstand te komen moeten er 3 witte pionnen gepromoveerd zijn: a. 1 tot het 3e witte paard. b. 1 die samen met de gesneuvelde dame en toren de zwarte a -en b-pion op de c-lijn laat komen. c. 1 die op de g-lijn geslagen is.Hierdoor kan de g-pion zelf ten koste van een zwartpaard op de h-lijn terecht komen. Van de witte pionnen zijn de a,d en f pion gepromoveerd.De e-pion is opgeslokt door de zwarte pion e2, en de h-pion is gesneuveld om h2 van h7 tekunnen laten komen. Al met al blijft er precies 1 zwart paard over om ont-slagen te worden. Wanneer wit zijn zet terug neemt en het zwarte paard ergens op het bord verschijnt, kan zwart een tempo zet doen, en wit vervolgens mat zetten. Welke witte stukken kunnen het zwarte paard weer laten verschijnen? Niet Lb3 of Tf1, want dan had de witte koning schaak gestaanterwijl zwartaan zet is. Ookniet pion c5, want dan zijn er meer dan 16 zwarte stukken nodig voor de stand. De witte koning in principe wel, maar na (terug) 1.Kc3xPd2 heeft zwart nog geen tempo zet! Evenzo na (terug) g4xPh5!. Resteren de 3 witte paarden. Deze leveren de 3 oplossingen: Terug Pg4xPe3, dan 1.Pe3xg4 Tf7; Terug Pb5xPd4, dan 1.Pd4xb5 Tf7; Terug Pe8xPg7, dan 1.Pg7xe8 Tf7; De witte paarden hebben telkens maar 1 veld, waarop zij het zwarte paard kunnen laten herrijzen, enhet zwarte paard heeft op zijn beurt telkens maar 1 mogelijkheid, n.l zijn schepper vernietigen.Met zoveel stukken zo'n schaarste aan tempozetten! Retro problemen verschijnen niet zo veel in het Probleemblad. Ze kunnen fraai en diepzinnig zijn, zoals dit probleem laat zien. Des te triester voor auteur en opgedragene (H.Bohm), dat er een kleine kink in de kabel is blijven zitten. Er gaat nl. ook (terug) 1.Pb5-d4 zonder slaan van een paard, waarna 1.cxb5 Tf7 zoals CV aangaf. Degene,die ontvankelijk zijn voor goede ideeen, zijn echter toch ruimschoots aan hun trekken gekomen, lijkt mij. Ontdekken wat allemaal net niet kan, geeft veel oplosplezier. ( Uit het Probleemblad, Auteur GS) *